Dağıtım sıklığı, bir yazılım ekibinin ürettiği değişikliği ne sıklıkla canlı ortama verdiğini gösterir. DORA olarak bilinen dört yazılım teslimat göstergesinden ilkidir ve sezgiye en aykırı olanıdır.
Sezgi, sık dağıtımın riskli olduğunu söyler: ne kadar çok değişiklik, o kadar çok hata şansı. DORA araştırma programının tekrarlanan bulgusu ise bunun tersidir — sık dağıtım yapan ekipler hem daha hızlı hem daha güvenilirdir.
1. Temel mantığı
Dağıtım Sıklığı = Dönemdeki Canlı Ortam Dağıtımı ÷ Dönem
Ölçüm kararı | Seçenekler |
Dağıtım tanımı | Canlıya çıkan her değişiklik mi, sürüm mü? |
Kapsam | Tek uygulama mı, tüm sistemler mi? |
Başarısız dağıtımlar | Sayılır mı? |
Otomatik dağıtımlar | Ayrı mı raporlanır? |
Dağıtım, kullanıcıya ulaşan bir değişikliktir. Test ortamına yapılan dağıtımlar sayılmaz; ölçülen şey değerin kullanıcıya ulaşma sıklığıdır.
2. Örnek ekip
Kalem | Değer |
Aylık dağıtım | 44 |
İş günü | 22 |
Günlük dağıtım sıklığı | 2,00 |
Haftalık | 10,00 |
Ekip günde ortalama iki kez canlıya çıkıyor. Bu, DORA sınıflandırmasında yüksek performanslı ekiplerin aralığındadır.
3. Neden sık dağıtım daha güvenli?
Etken | Nasıl çalışır? |
Küçük değişiklik | Her dağıtım az sayıda değişiklik içerir; hata yeri kolay bulunur |
Hızlı geri alma | Küçük değişiklik kolay geri alınır |
Otomasyon zorunluluğu | Sık dağıtım manuel yapılamaz; otomasyon kaliteyi yükseltir |
Erken geri bildirim | Sorun hemen görünür, birikmez |
Alışkanlık | Sık yapılan iş rutinleşir; nadir yapılan iş korkutur |
Nadir ve büyük dağıtımlar, sık ve küçük dağıtımlardan daha risklidir: üç ayda bir yapılan bir dağıtım yüzlerce değişiklik taşır ve bir sorun çıktığında hangisinden kaynaklandığı bilinemez.
Bu, "dağıtım gecesi" kültürünün neden hem stresli hem verimsiz olduğunu açıklar: risk biriktirilmiş, tek bir ana sıkıştırılmıştır.
4. Dört gösterge birlikte
DORA göstergeleri tek başına kullanılmaz; ikisi hızı, ikisi istikrarı ölçer.
Gösterge | Ölçtüğü | Örnek ekip |
Dağıtım sıklığı | Hız | Günde 2,00 |
Değişiklik teslim süresi | Hız | Ortalama 3,5 gün |
Değişiklik hata oranı | İstikrar | %13,64 |
Kurtarma süresi | İstikrar | Ortalama 4,5 saat |
DORA programının merkezî bulgusu, hız ile istikrarın birbirinin alternatifi olmadığıdır: yüksek performanslı ekipler dört göstergede birden iyidir. "Hızlı gitmek için kaliteden feragat etmek gerekir" varsayımı, veriyle desteklenmez.
Bu yüzden dört gösterge her zaman birlikte raporlanır. Yalnızca dağıtım sıklığını hedef yapan bir ekip, hata oranını yükselterek göstergeyi kolayca iyileştirir.
5. Sıklığı artırmanın yolları
Yol | Etkisi |
Sürekli entegrasyon | Değişiklikler küçük parçalar hâlinde birleşir |
Otomatik test | Manuel doğrulama darboğazı kalkar |
Otomatik dağıtım hattı | Dağıtım bir düğmeye iner |
Özellik bayrakları | Kod canlıda ama kapalı; dağıtım ile yayın ayrılır |
Küçük iş paketleri | Daha sık teslim edilebilir birim |
Onay süreçlerinin sadeleştirilmesi | Bekleme azalır |
Dördüncü satır kavramsal olarak en güçlüsüdür: dağıtım ile yayın ayrıldığında, kod canlıya çıkabilir ama kullanıcıya açılmayabilir. Bu, dağıtım riskini yayın kararından tamamen ayırır.
6. Sıklık tek başına anlamlı mı?
Durum | Yorum |
Sıklık yüksek, hata oranı düşük | Sağlıklı |
Sıklık yüksek, hata oranı yüksek | Kalite kontrolü zayıf |
Sıklık düşük, hata oranı düşük | Muhafazakâr; hız fırsatı var |
Sıklık düşük, hata oranı yüksek | Kritik; hem yavaş hem güvenilmez |
Örnek ekipte sıklık yüksek (günde 2,00) ama hata oranı %13,64 ile yüksek sayılabilir. Bu, ikinci satırdaki tabloya işaret eder: hız kazanılmış ama kalite kontrolü aynı hızda gelişmemiştir.
Bu durumda doğru müdahale dağıtımı yavaşlatmak değil, otomatik test kapsamını genişletmektir.
7. Bağlam farkı
Sistem türü | Sıklık beklentisi |
İnternet servisleri, web uygulamaları | Yüksek — günde birden çok |
Kurumsal iş uygulamaları | Orta |
Gömülü sistemler, cihaz yazılımı | Düşük — donanım döngüsüne bağlı |
Düzenlemeye tabi sistemler | Düşük-orta — onay süreçleri |
Dağıtım sıklığı hedefi bağlamdan bağımsız konamaz. Gömülü bir sistemde günlük dağıtım anlamsızdır; kurumsal bir web uygulamasında haftada bir dağıtım yavaştır.
Anlamlı kıyas, kendi geçmiş serinizle ve benzer bağlamdaki ekiplerledir.
8. Sık yapılan hatalar
Hata | Neden yanlış? |
Sık dağıtımı riskli saymak | Büyük ve nadir dağıtım daha risklidir. |
Yalnızca sıklığı hedeflemek | Hata oranı yükselerek kolayca iyileştirilir. |
Test ortamı dağıtımlarını saymak | Kullanıcıya ulaşmayan değişiklik değer üretmez. |
Dört göstergeyi ayrı ayrı okumak | Hız ve istikrar birlikte değerlendirilir. |
Bağlamdan bağımsız hedef koymak | Gömülü sistemle web uygulaması kıyaslanamaz. |
Dağıtım ile yayını ayırmamak | Risk gereksiz yere birleştirilir. |