Finans

MRR ve ARR: Tekrarlayan Gelir Nedir, Ne Değildir?

Son güncelleme:

Kısa Cevap

MRR ve ARR, bir sonraki dönemde de tekrar edecek geliri ölçer ve işletmenin öngörülebilirliğini özetler. Örnek şirkette 500,0 milyon TL cironun 360,0'ı tekrarlayan gelirdir: tekrarlayan pay %72,00, MRR 30,00 milyon TL.

Tekrarlayan gelir, bir sonraki dönemde de büyük olasılıkla tekrar edecek gelirdir. MRR (aylık) ve ARR (yıllık) bu geliri ölçer ve bir işletmenin öngörülebilirliğini tek satırda özetler.

Göstergenin gücü tanımının katılığında saklıdır. Tekrarlamayan geliri MRR'a katmak, kavramı anlamsız kılar — ve sahada en sık yapılan şey tam olarak budur.

1. Ne tekrarlayan gelirdir?

Gelir türü

Tekrarlayan mı?

Abonelik ve lisans bedeli

Evet

Yıllık bakım ve destek sözleşmesi

Evet

Sözleşmeli düzenli sevkiyat

Evet

Kullanım bazlı, istikrarlı tüketim

Kısmen — dalgalanıyorsa hayır

Tek seferlik kurulum bedeli

Hayır

Danışmanlık ve proje geliri

Hayır

Tek seferlik donanım satışı

Hayır

Beklenen ama sözleşmesiz sipariş

Hayır

Son satır en tartışmalı olanıdır: her ay sipariş veren ama sözleşmesi olmayan bir müşterinin geliri tekrarlayan sayılabilir mi? Ölçüt sözleşme değil, öngörülebilirliktir — ama öngörülebilirliğin kanıtı geçmiş davranış olmalıdır, umut değil.

2. Örnek şirket

Kalem

Tutar (milyon TL)

Toplam yıllık gelir

500,0

Tekrarlayan gelir (ARR)

360,0

Tekrarlayan olmayan gelir

140,0

Ölçü

Hesap

Sonuç

Tekrarlayan gelir payı

360,0 ÷ 500,0

%72,00

MRR

360,0 ÷ 12

30,00 milyon TL

ARR

MRR × 12

360,0 milyon TL

Tekrarlayan gelir payı, bir işletmenin öngörülebilirliğinin en doğrudan ölçüsüdür. %72,00, yılın başında cironun yaklaşık üçte ikisinin zaten bilindiği anlamına gelir.

3. MRR hareket tablosu

Toplam MRR bir stoktur; asıl bilgi hareketlerdedir.

Hareket

Aylık (milyon TL)

Yıllık (milyon TL)

Yeni müşteri MRR'ı

+1,1667

+14,0

Genişleme MRR'ı

+3,5833

+43,0

Daralma MRR'ı

−0,7500

−9,0

Kayıp MRR'ı

−1,5000

−18,0

Net MRR değişimi

+2,5000

+30,0

Bu beş satır, tekrarlayan gelirli bir işletmenin en önemli tablosudur. Tek bir "MRR arttı" cümlesi, bu beş hareketin hangisinin ne kadar katkı yaptığını söylemez.

Türetilen gösterge

Hesap

Sonuç

Brüt MRR kaybı

(0,75 + 1,50) ÷ 30,00

%7,50

Net MRR büyümesi

2,50 ÷ 30,00

%8,33

Genişlemenin kaybı karşılama oranı

3,5833 ÷ 2,25

1,59

4. ARR = MRR × 12 her zaman doğru mu?

Formül basit görünür ama iki durumda yanıltır.

Durum

Sorun

Mevsimsel dalgalanma

Tek bir ayın MRR'ı yılı temsil etmez

Yıl içi büyüme

Aralık MRR'ı × 12, gerçekleşen yıllık gelirden büyüktür

İkinci satır özellikle önemlidir: ARR bir "çalıştırma hızı" (run rate) ölçüsüdür, gerçekleşen gelir değildir. Aralık ayı MRR'ı 30,00 milyon TL olan bir şirketin o yıl gerçekleşen tekrarlayan geliri 360,0 milyon TL'nin altındadır — çünkü yılın başında MRR daha düşüktü.

Bu ayrım finansal raporlamada kritiktir: ARR bir yönetim göstergesidir, gelir tablosu kalemi değildir. İkisi karıştırıldığında büyüme abartılır.

5. Sözleşmeli değer ile karıştırmamak

Kavram

Tanım

Örnek şirkette

MRR

Aylık tekrarlayan gelir

30,00 milyon TL

ARR

Yıllık çalıştırma hızı

360,0 milyon TL

ACV

Yıllık sözleşme değeri (yeni anlaşmalar)

42,0 milyon TL

TCV

Toplam sözleşme değeri

105,0 milyon TL

TCV, sözleşmenin tüm süresini kapsar ve satış ekibinin en sevdiği rakamdır çünkü en büyük olanıdır. Gelir öngörüsü için kullanılamaz: üç yıllık bir sözleşmenin TCV'si bu yılın geliri değildir.

6. Tekrarlayan gelirin değeri

Aynı ciroya sahip iki şirket, tekrarlayan gelir payına göre çok farklı değerlenir.

Özellik

Yüksek tekrarlayan pay

Düşük tekrarlayan pay

Gelir öngörülebilirliği

Yüksek

Düşük

Satış eforu

Yenilemeye odaklı

Her yıl sıfırdan

Nakit akışı istikrarı

Yüksek

Dalgalı

Değerleme çarpanı

Yüksek

Düşük

Kriz dayanıklılığı

Yüksek

Düşük

Örnek şirkette %72,00'lik tekrarlayan pay, yılın başında 360,0 milyon TL'nin büyük ölçüde bilindiği anlamına gelir. Satış ekibinin bulması gereken 140,0 milyon TL'dir, 500,0 milyon TL değil.

Tekrarlayan payı artırmak bir iş modeli kararıdır: tek seferlik satışların abonelik ya da sözleşmeli hizmete dönüştürülmesi, kısa vadede ciroyu düşürür (peşin alınan bedel yıla yayılır) ama öngörülebilirliği ve değerlemeyi yükseltir.

7. Ölçümü bozan yaygın uygulamalar

Uygulama

Etkisi

Kurulum bedelini MRR'a katmak

MRR yapay yükselir

Tek seferlik projeyi 12'ye bölmek

Tekrarlamayan gelir tekrarlayan görünür

İndirimli ilk dönemi tam fiyattan saymak

Gerçekleşen MRR daha düşük olur

Ödenmemiş faturaları MRR'da tutmak

Kayıp gecikmeli görünür

İptal bildirimi gelen sözleşmeyi saymak

Kayıp ertelenir

Son iki satır MRR raporlamasının en yaygın yumuşatma yöntemidir: müşteri ayrılacağını bildirmiştir ama sözleşme bitene kadar MRR'da tutulur. Bu, kaybı gizlemez, yalnızca erteler — ve erken uyarıyı yok eder.

8. Sık yapılan hatalar

Hata

Neden yanlış?

Tek seferlik geliri MRR'a katmak

Kavram anlamını yitirir.

ARR'ı gerçekleşen gelir sanmak

ARR bir çalıştırma hızı ölçüsüdür.

Yalnızca net MRR değişimini raporlamak

Beş hareketin hangisi olduğu bilinmez.

TCV'yi yıllık gelir gibi sunmak

Öngörü ciddi biçimde şişer.

İptal bildirimini geciktirerek kaydetmek

Erken uyarı kaybolur.

Tekrarlayan pay hedefini ciro hedefiyle karıştırmak

İş modeli değişimi kısa vadede ciroyu düşürür.

Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; kişisel veya kurumsal durumunuz için mevzuatın güncel hâlini ve uzman görüşünü esas alın.

İlgili yazılar

Tüm yazılarVergi AnsiklopedisiHesaplayıcılarTeşvik ve Yatırım Destekleri

← Yazılarımız listesine dön