7338 Sayılı Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu Madde 4 — İstisnalar
1. Yasal Dayanak
7338 sayılı VİVK Madde 4:
Kanun MaddesiAşağıda yazılı ivazsız iktisaplar veraset ve intikal vergisinden müstesnadır: a) Sağlar arasında ivazsız bir tarzda vukubulan iktisapların 1.000 TL''ye kadar olan kısmı (her yıl güncellenir); b) Örf ve adete göre verilen hediyeler; c) Ana, baba, eş ve çocuklara (evlatlıklar dahil) bırakılan veya yapılan ivazsız intikallerin her biri için belirli tutara kadar olan kısmı (her yıl güncellenir); ç) Vergiden müstesna olarak ihraç edilen menkul kıymetler; d) Genel bütçeli idareler, kamu kurum ve kuruluşları, vakıflar, dernekler tarafından ivazsız iktisap edilen kıymetler ve bunların yaptığı ivazsız iktisaplar.
2. Konu ve Önemi
VİVK m.4, ailelere yapılan miras ve bağışları vergi yükünden korur. Türk aile yapısının korunmasının vergisel ifadesidir.
BaşarılıEş ve çocuklara intikal eden mirasın belirli bir kısmı tamamen vergisizdir. Ev eşyaları, kişisel eşyalar, sportif başarı ödülleri sınırsız muafiyettedir. Türk vergi sisteminin en aile dostu hükümlerinden biridir.
3. İstisna Kalemleri (Detaylı)
3.1 Bent (a) — Sağlar Arası Bağış İstisnası
İvazsız intikal (karşılıksız bağış) belirli sınıra kadar istisnadır.
| Yıl | Genel İstisna Sınırı |
|---|---|
| 2025 | 37.059 TL |
| 2026 | 46.500 TL (%25,49 yeniden değerleme) |
3.2 Bent (c) — Ana, Baba, Eş, Çocuklara Veraseten İntikal
En önemli kalem. Çocukları ve eşi koruyan ana hüküm.
| Mirasçı | 2025 İstisna | 2026 İstisna |
|---|---|---|
| Eş ve çocuklar (her biri için) | 1.609.552 TL | 2.019.000 TL |
| Diğer mirasçılar | 37.059 TL | 46.500 TL |
| Eşin tek mirasçı olması (% pay artımı) | 3.219.104 TL | 4.038.000 TL |
DikkatBu tutarlar her bir mirasçı için ayrıdır. 3 çocuk varsa 3 × 2.019.000 = 6.057.000 TL''ye kadar istisna kullanılabilir (2026).
3.3 Bent (b) ve Diğer Bentler — Sınırsız İstisnalar
| Kalem | Açıklama |
|---|---|
| Örf ve adete göre verilen hediyeler | Bayram, doğum günü, evlilik hediyeleri (makul ölçüde) |
| Ev eşyaları, kişisel mücevher | Mirasta makul standartta tutulan eşyalar |
| Sportif başarı ödülleri | Olimpiyat, dünya, Avrupa şampiyonluk ödülleri |
| Kamu hayır kurumlarına bağış | Kızılay, AFAD, Kanser Vakfı, vs. |
| Üniversite ve vakıflara bağış | Eğitim/araştırma amaçlı |
| Asgari ücret düzeyindeki sosyal yardımlar | İhtiyaç sahibi aile bireylerine ödemeler |
4. Vergi Tarifesi (İstisna Üstü Tutarlar İçin)
Veraset Yoluyla İntikalde
| Matrah Dilimi (2026) | Oran |
|---|---|
| İlk 1.700.000 TL | %1 |
| Sonraki 4.200.000 TL | %3 |
| Sonraki 9.300.000 TL | %5 |
| Sonraki 21.000.000 TL | %7 |
| 36.200.000 TL üzeri | %10 |
İvazsız Bağışlarda
| Matrah Dilimi (2026) | Oran |
|---|---|
| İlk 1.700.000 TL | %10 |
| Sonraki 4.200.000 TL | %15 |
| Sonraki 9.300.000 TL | %20 |
| Sonraki 21.000.000 TL | %25 |
| 36.200.000 TL üzeri | %30 |
DikkatVeraset (ölüm) ve bağış (sağlar arası) vergi oranları farklıdır. Sağlar arası bağış oranları çok daha yüksek (%10''dan başlar).
5. Pratik Örnekler (2025/2026)
Örnek 1 — Eşine ve İki Çocuğuna Miras
Durum: (A) vefat etmiştir. Eşi ve 2 çocuğuna toplam 6.000.000 TL miras intikal etmektedir.
2025 hesabı:
Eş ve çocuklar (3 × 1.609.552 TL = 4.828.656 TL): İstisna
Vergiye tabi: 6.000.000 - 4.828.656 = 1.171.344 TL
Vergi (yaklaşık): ~25.000 TL
2026 hesabı:
Eş ve çocuklar (3 × 2.019.000 TL = 6.057.000 TL): İstisna
Vergiye tabi: 6.000.000 - 6.057.000 = 0 (sınır altı)
Vergi: 0 TL
Başarılı2026 itibarıyla 6.000.000 TL''lik miras eş ve 2 çocuğa tamamen vergisiz intikal eder.
Örnek 2 — Bağış (Sağlar Arası)
Durum: (B), oğluna 2026''da 500.000 TL hediye etmiştir.
Genel bağış istisnası (2026): 46.500 TL
Vergiye tabi: 500.000 - 46.500 = 453.500 TL
Vergi (%10 dilimi): 45.350 TL
DikkatSağlar arası bağışta sadece genel istisna (46.500 TL) uygulanır. Veraset istisnası (2.019.000 TL) sadece ölüm halinde geçerlidir.
Örnek 3 — Olimpiyat Madalyası Ödülü
Durum: (C), olimpiyat altın madalyası karşılığında 3.000.000 TL ödül almıştır.
BaşarılıSportif başarı ödülleri sınırsız istisnadır. Tamamı vergisiz.
Örnek 4 — Üniversiteye Bağış
Durum: (D), bir vakıf üniversitesine 50.000.000 TL bağışlamıştır.
BaşarılıEğitim amaçlı vakıflara bağışlar VİV''den istisnadır. Üniversite, parayı vergisiz alır.
Ayrıca bağış yapan kişi GVK m.89 kapsamında gelir vergisinden indirim alır.
Örnek 5 — Tek Eş Mirası
Durum: (E), çocuksuz vefat etmiş, eşine 5.000.000 TL miras kalmıştır.
2026 tek eş istisnası: 4.038.000 TL
Vergiye tabi: 5.000.000 - 4.038.000 = 962.000 TL
Vergi (%1 dilimi): ~9.620 TL
BilgiÇocuksuz aileyse eşin istisnası iki katına çıkar.
Örnek 6 — Erkek/Kız Kardeşe Miras
Durum: (F), bekar vefat etmiş, kardeşine 1.000.000 TL kalmıştır.
2026 diğer mirasçı istisnası: 46.500 TL
Vergiye tabi: 1.000.000 - 46.500 = 953.500 TL
Vergi: yaklaşık 28.500 TL
DikkatAna-baba-eş-çocuk dışındaki mirasçılar (kardeş, yeğen, vs.) için istisna çok daha düşüktür.
Örnek 7 — Ev Eşyaları ve Kişisel Mücevher
Durum: Vefat eden büyükannenin 50 yıllık ev eşyaları, mücevheri, halıları mirasçılara kalmıştır.
BaşarılıMirasa kalan ev eşyaları, kişisel mücevher istisnadır. Maddi değerine bakılmaz; vergi alınmaz.
Örnek 8 — Hayat Sigortası
Durum: (G) hayatını kaybetmiş, hayat sigortası şirketinden eşine 2.500.000 TL ödenmiştir.
BaşarılıHayat sigortası ödemeleri (eş ve çocuğa) GVK m.25 kapsamında GV''den de istisna, VİV kapsamında ayrı değerlendirilir; çoğu durumda muafiyet tanınır.
6. Beyanname Süresi
- Vefat tarihinden itibaren 4 ay içinde beyanname verilmelidir
- Yurt dışında vefat halinde 6 ay
- Beyanname mirasçılar tarafından verilir
- Vergi tahakkuku 3 yıl içinde tamamlanır
7. Sık Yapılan Hatalar
- Sağlar arası bağışı veraset istisnası ile karıştırmak
- Diğer mirasçılar (kardeş) için yüksek istisna beklemek
- 4 aylık beyanname süresini aşmak — gecikme zammı
- Ev eşyalarını vergiye dahil etmek — İstisna
- Hayat sigortası gelirini tam vergiye tabi sanmak
8. Sonuç
Sonuç7338 sayılı VİVK m.4 istisnaları, Türk aile yapısının miras intikalindeki vergisel korumasıdır. 2026 eş ve çocuk istisnası 2.019.000 TL/kişi olarak yeniden değerleme oranıyla artırılmıştır. Sportif ödüller, ev eşyaları, kamu yararına bağışlar sınırsız istisnadır. Sağlar arası bağışta sadece genel istisna (46.500 TL — 2026) uygulanır; veraset istisnası ölüm halinde geçerlidir. 4 aylık beyanname süresi kaçırılmamalıdır. Diğer mirasçılar (kardeş, yeğen vs.) çok daha düşük istisnaya tabidir.