197 Sayılı Motorlu Taşıtlar Vergisi Kanunu — İstisnalar
1. Yasal Dayanak
197 sayılı MTV Kanunu Madde 4:
Kanun MaddesiAşağıda yazılı motorlu taşıtlar vergiden müstesnadır: a) Genel ve özel bütçeli idareler, sosyal güvenlik kurumları, il özel idareleri, belediyeler, köy tüzel kişilikleri ile bunlara bağlı işletmeler tarafından kullanılan taşıtlar; b) Karşılıklı olmak şartıyla yabancı devletlerin Türkiye''de bulunan elçilik ve konsoloslukları ile elçi, maslahatgüzar ve konsolosluk büroları memurları tarafından kullanılan taşıtlar; c) Sakatlık dereceleri %90 ve daha fazla olan malûl ve engellilerin adlarına kayıtlı taşıtlar ile diğer malûl ve engellilerin, bu durumlarına uygun hale getirilmiş özel tertibatlı taşıtlar; d) Türk Kızılay Cemiyeti ve Türk Hava Kurumu tarafından kullanılan taşıtlar; e) Ambulans, itfaiye ve cenaze nakil araçları.
2. Konu ve Önemi
MTV Kanunu istisnaları, kamu hizmetlerinin maliyetini düşürür ve engelli vatandaşların ulaşım imkanlarını korur.
BaşarılıBir lüks SUV için yıllık MTV 2026''da 50.000-100.000 TL''ye kadar çıkabilir. İstisna kapsamına giren araç sahipleri bu yükten muaf tutulur.
3. İstisna Kategorileri
3.1 Kamu Kurumları (m.4/a)
- Devlet, kamu kurum ve kuruluşları
- İl özel idaresi, belediye, köy
- Sosyal güvenlik kurumları
- Bunlara bağlı işletmeler
3.2 Diplomatik Temsilcilikler (m.4/b)
- Karşılıklılık esasına göre
- Elçilik, konsolosluk araçları
- Diplomatik memur araçları
3.3 Engelli İstisnaları (m.4/c) — En Sık Kullanılan
İki kategori:
A) %90 ve Üzeri Engellilik (Tam İstisna)
- Engellinin kendisi adına kayıtlı araç
- Kullanım tipi fark etmez (kendisi sürer veya ailesi sürer)
B) %90 Altı Engellilik (Hareket Engelli, Özel Tertibatlı)
- Özel tertibatlı (otomatik vites + el-ayak komutları) araçlar
- Engellinin kendisi sürmesi şart
BaşarılıMTV istisnası, ÖTV istisnası (4760 m.7/2) ile birlikte engelli vatandaşların toplam tasarrufunu çok artırır.
3.4 Sağlık ve Yardım Araçları (m.4/d-e)
- Türk Kızılay
- Türk Hava Kurumu
- Ambulans
- İtfaiye
- Cenaze nakil
4. MTV Tutarları (2025 ve 2026)
Otomobil MTV Tarifesi (Yaklaşık)
| Motor Hacmi | Yaşı | 2025 MTV (TL) | 2026 MTV (TL) |
|---|---|---|---|
| 1300 cc altı | 1-3 yaş | 1.250 | 1.560 |
| 1300-1600 cc | 1-3 yaş | 2.180 | 2.730 |
| 1600-1800 cc | 1-3 yaş | 3.850 | 4.820 |
| 1800-2000 cc | 1-3 yaş | 6.060 | 7.600 |
| 2000-2500 cc | 1-3 yaş | 9.090 | 11.395 |
| 2500-3000 cc | 1-3 yaş | 12.620 | 15.820 |
| 3000-3500 cc | 1-3 yaş | 19.220 | 24.110 |
| 3500-4000 cc | 1-3 yaş | 30.240 | 37.940 |
| 4000+ cc | 1-3 yaş | 49.510 | 62.130 |
Bilgi2026 MTV %25,49 yeniden değerleme oranıyla artmıştır. Tutarlar tahminidir; resmi Cumhurbaşkanı Kararı ile yıllık belirlenir.
Ödeme Dönemleri
- 1. taksit: Ocak ayı
- 2. taksit: Temmuz ayı
5. Pratik Örnekler
Örnek 1 — %95 Engelli Araç Sahibi
Durum: (A), %95 engelli, 1.6L bir VW Polo''ya sahip.
2025 MTV: 2.180 TL → 0 TL (istisna)
2026 MTV: 2.730 TL → 0 TL (istisna)
Yıllık tasarruf: 2.730 TL (2026)
BaşarılıHem ÖTV istisnası ile araç alımında ~750.000 TL, hem her yıl MTV''den 2.730 TL tasarruf.
Örnek 2 — Hareket Engelli (Özel Tertibatlı)
Durum: (B), %55 hareket engelli, otomatik vites + el komutlu Hyundai i20 sürüyor.
BaşarılıÖzel tertibatlı + sürücü engellinin kendisi → MTV istisnası uygulanır.
Örnek 3 — Belediye Otobüsü
Durum: İstanbul Büyükşehir Belediyesi otobüs filosu.
Başarılım.4/a kapsamında MTV''den istisna.
Örnek 4 — Diplomatik Araç
Durum: Almanya Konsolosluğu''nun makam aracı.
BaşarılıKarşılıklılık esasına göre MTV istisnası.
Örnek 5 — Engelli Çocuğun Velisi Adına Araç
Durum: (C), %90 engelli oğlu için Hyundai Tucson almıştır. Araç (C) adına kayıtlıdır.
Dikkatm.4/c kapsamında istisna araç engellinin kendisi adına olmalıdır. Veli adına kayıtlı araç MTV istisnasından yararlanmaz. (ÖTV''de veli adına kayıt mümkündür ama MTV''de değildir.)
Örnek 6 — Engelli Aracın Sahip Değişimi
Durum: (D), %90 engelli vatandaş, MTV istisnası ile sahip olduğu aracı 4 yıl sonra başka bir kişiye satmıştır.
BilgiSatıştan sonra yeni sahibi engelli değilse, MTV normal tahakkuk eder. Eski sahip için geriye dönük tahsil yapılmaz (MTV''de erken satış sorunu yok, ÖTV''de var).
Örnek 7 — Ambulans
Durum: Özel hastanenin ambulansı.
BaşarılıAmbulans tipi araçlar her sahip için MTV''den istisnadır.
6. Karşılaştırma: MTV vs ÖTV İstisnaları
| Konu | MTV İstisnası | ÖTV İstisnası |
|---|---|---|
| Engelli adına kayıt şartı | Şart | Şart |
| %90+ engelli | Tam | Tam |
| %40-89 engelli | Özel tertibat şart | Özel tertibat şart |
| Veli/aile adına kayıt | İstisna YOK | İstisna VAR |
| Süre takibi | Yok | 5 yıl elde tutma |
| Erken satışta cezası | Yok | Var |
| Üst fiyat limiti | Yok | Var (2026: 1.570.000 TL) |
7. Sık Yapılan Hatalar
- Veli adına araç alıp MTV istisnası beklemek
- Engelli raporu süresinin dolduğu farkına varmamak
- Hareket engelli için özel tertibat yapmadan istisna talep etmek
- MTV taksitlerini ödeme tarihi geçirmek (gecikme zammı)
- Aile şirketi adına araç alıp MTV istisna beklemek — Kurum istisnası yok
8. Sonuç
Sonuç197 sayılı MTV Kanunu istisnaları, kamu hizmetleri, diplomatik karşılıklılık ve engelli vatandaşlar için tasarlanmıştır. Engelli MTV istisnası her yıl on binlerce TL tasarruf sağlar. ÖTV istisnasından farklı olarak MTV istisnasında aracın engellinin kendi adına kayıtlı olması şarttır; veli/aile adına araçlarda MTV istisnası uygulanmaz. 2026 MTV tutarları %25,49 yeniden değerleme ile artmıştır. Ambulans, itfaiye, cenaze araçları ve kamu kurumlarının araçları her yıl tam istisna kapsamındadır.