KVK Madde 5/1-h — Yurt Dışı İnşaat, Onarım, Montaj ve Teknik Hizmet Kazançları İstisnası

---

1. Yasal Dayanak

5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu Madde 5/1-h:

Kanun Maddesi

Yurt dışında yapılan inşaat, onarım, montaj işleri ile teknik hizmetlerden sağlanarak Türkiye''de genel sonuç hesaplarına intikal ettirilen kazançlar kurumlar vergisinden müstesnadır.

---

2. İstisnanın Amacı

Türk müteahhitlik sektörü dünya genelinde önemli bir yere sahiptir (TMB verilerine göre Türk firmaları yıllık 25+ milyar USD iş üstlenir). Bu sektörü uluslararası rekabette desteklemek, döviz kazandırıcı faaliyetleri teşvik etmek amacıyla istisna tanınmıştır.

Başarılı

Bu istisna, KVK 5/1-g (yurt dışı şube) ve 5/1-b (yurt dışı iştirak) gibi sıkı şartlar içermez. Vergi yükü %15 şartı yok, transfer süresi yok, %10 pay oranı yok. En cömert yurt dışı istisnasıdır. Türk inşaat firmalarının uluslararası rekabetçiliğinin temel taşıdır.

---

3. Kapsam

Kapsamda Olan Faaliyetler

Yer Şartı

İş, yurt dışında fiziksel olarak yapılmış olmalı. Türkiye''den uzaktan verilen hizmetler (sadece raporlama, çizim) kapsam dışıdır.

---

4. Yararlanma Şartları (Çok Sade!)

Şart 1: Faaliyet Yurt Dışında Yapılmalı

Fiili gerçekleşme yurt dışında olmalı. Türkiye''de hazırlanıp gönderilen sadece teknik dokümanlar kapsam dışıdır.

Şart 2: Kazancın Türkiye''ye Getirilmesi (Hesaplara İntikal)

Kazanç, Türkiye''deki genel sonuç hesaplarına (gelir tablosuna) intikal ettirilmiş olmalı.

Bilgi

"Türkiye''ye getirme" KVK 5/1-g''deki gibi bir transfer süresi anlamına gelmez. Sadece muhasebede gelir kaydedilmiş olması yeterlidir. Para fiziksel olarak yurt dışında bile kalabilir.

Şart 3: Yurt Dışında Vergi Ödenmiş Olması (ŞART DEĞİLDİR)

Bu istisna için yurt dışında vergi ödeme şartı YOKTUR. Vergi cenneti ülkelerde yapılan işler bile istisna kapsamındadır. Bu, 5/1-b ve 5/1-g''den temel farkıdır.

---

5. Gerçek Hayat Örnekleri

Örnek 1 — Kazakistan Havalimanı İnşaatı

Durum: (AB) İnşaat A.Ş., Kazakistan''da 3 yıllık bir havalimanı projesi yürütmektedir. 2025 yılı kazancı 200.000.000 TL''dir. Kazakistan''da %10 KV ödenmiştir.

Vergisel Sonuç:

Başarılı

%15 vergi yükü şartı OLMADIĞI için Kazakistan''ın %10 oranı sorun değildir. İstisna tam uygulanır.

Örnek 2 — Libya Onarım Projesi (Düşük Vergili Bölge)

Durum: (CD) Müteahhitlik A.Ş., Libya''da liman onarım işi alınca 80.000.000 TL kazanmıştır. Libya''da iç kargaşa nedeniyle hiç vergi tahsil edilmemiştir.

Başarılı

Yurt dışında vergi ödeme şartı olmadığı için, 80.000.000 TL''nin tamamı KVK 5/1-h kapsamında Türkiye''de istisnadır.

Örnek 3 — Almanya Mühendislik Hizmeti

Durum: (EF) Mühendislik A.Ş., Almanya''daki bir otomotiv fabrikasının üretim hattı tasarımını ve montaj denetimini üstlenmiştir. Faaliyetin %70''i Almanya''da fiziksel olarak yapılmış, %30''u Türkiye''den uzaktan yürütülmüştür. Toplam kazanç 50.000.000 TL.

Vergisel Sonuç:

Dikkat

Faaliyetin yurt dışında fiziksel olarak yapılan kısmı esastır. Karma projelerde oran belgelerle ispat edilmeli — saatler, kişiler, mühendislik raporları, görev süreleri.

Örnek 4 — Suudi Arabistan Boru Hattı

Durum: (GH) Enerji A.Ş., Suudi Arabistan''da bir doğal gaz boru hattı inşa etmiştir. 2025 kazancı 350.000.000 TL. Suudi Arabistan KV ödenmemiştir (yerel ortaklık yapısı nedeniyle).

Başarılı

Kapsamlı tam istisna. 350.000.000 TL Türkiye''de tamamen istisnadır. Bu, Türk müteahhitlik sektörünün Orta Doğu pazarında rekabet avantajının kaynağıdır.

Örnek 5 — Sadece Raporlama Hizmeti

Durum: (IJ) Danışmanlık A.Ş., İngiltere''deki bir şirkete uzaktan stratejik danışmanlık vermiş, 10.000.000 TL kazanmıştır. Çalışmaların tamamı İstanbul ofisinde yapılmıştır.

Tehlike

Faaliyet yurt dışında fiziksel olarak gerçekleştirilmemiştir. Salt uzaktan danışmanlık KVK 5/1-h kapsamında DEĞİLDİR. Tam KV''ye tabidir. (Hizmet ihracatı KDV''den istisna olabilir ancak KV''den değil.)

Örnek 6 — Karma Yıllarda Devam Eden Proje

Durum: (KL) İnşaat A.Ş.''nin 4 yıllık Cezayir baraj projesi devam etmektedir. Yıllar itibarıyla:

Her yıl ayrı ayrı istisna uygulanır. Proje devam ettiği sürece istisna yıllık bazda hesaplanır.

---

6. Muhasebe Kayıtları

Yurt Dışı Şantiye Kazancının Kaydı

TARİH: 31.12.2025 (Yıl sonu)

136 DİĞER ÇEŞİTLİ ALACAKLAR (Yurt Dışı Şantiye)   200.000.000,00
   600 YURTİÇİ SATIŞLAR (veya 601 İHRACAT)              200.000.000,00

Kazakistan havalimanı projesi 2025 dilim gelir kaydı

Maliyet kaydı:
620 SATILAN MAMÜLLER MALİYETİ                       150.000.000,00
   159 VERİLEN SİPARİŞ AVANSLARI                       150.000.000,00

Maliyet ayrımı

Kâr = 200.000.000 - 150.000.000 = 50.000.000 TL

Bilgi

Yurt dışı projelerde gelir kaydı yapılmadan (genel sonuç hesaplarına intikal) istisnaya konu edilemez. Bu nedenle yıllık şantiye sonuçlarının düzgün konsolidasyonu kritiktir.

---

7. Beyannamede Gösterilme

KV BEYANNAMESİ

Ticari Bilanço Kârı                  : 180.000.000 TL

İndirimler:
(-) KVK 5/1-h: Yurt Dışı İnşaat      : (200.000.000) TL
[Burada negatif kalsa bile yazılır — zarar artar]

Vergiye Tabi (Mali) Sonuç            : (20.000.000) TL [Zarar]
Devreden Zarar (5 yıl mahsubuna)     : 20.000.000 TL

Başarılı

İstisna ZARAR OLSA DAHİ yazılmalıdır. Mali zarar 5 yıl içinde gelecek dönem kazançlarından mahsup edilebilir.

---

8. Asgari Kurumlar Vergisi ile İlişkisi

Dikkat

KVK 5/1-h istisnası asgari KV matrahından DÜŞÜLEMEZ. Bu, Türk müteahhitlik sektörü için 2024 değişikliği sonrası önemli bir sorun haline gelmiştir. Aşağıdaki örnek bu dezavantajı gösterir:

Müteahhitlik Şirketi:
  Ticari Bilanço Kârı         : 100.000.000 TL
  KVK 5/1-h İstisna            : 200.000.000 TL (yurt dışı işler)
  Standart KV Matrahı          : (100.000.000) TL [Mali zarar]
  Standart KV                  : 0 TL
  
  Asgari KV Hesabı:
    Matrah (istisna düşmez)    : 100.000.000 TL
    Asgari KV (%10)            : 10.000.000 TL
  
  Ödenecek: 10.000.000 TL  ← İstisnaya rağmen vergi var!

Bu durum müteahhitlik sektörünün lobi konusudur ve önümüzdeki dönemlerde düzeltme bekleniyor.

---

9. Sık Yapılan Hatalar

1. Türkiye''den verilen uzaktan hizmeti istisnaya konu etmek
2. Yurt dışında vergi ödenmediği için istisnayı uygulamamak — Şart değildir
3. Karma projelerde fiziksel yer ayrımını yapmamak
4. Zarar olması halinde istisnayı yazmamak — Yazılmalıdır
5. Asgari KV''de istisnayı düşürmeye çalışmak

---

10. Sonuç

Sonuç

KVK 5/1-h, Türk müteahhitlik ve mühendislik sektörünün uluslararası rekabetçiliğinin omurgasıdır. Vergi yükü, transfer süresi gibi karmaşık şartlar içermez — bu yönüyle yurt dışı istisnaları arasında en cömerttir. Ancak faaliyetin gerçekten yurt dışında fiziksel olarak yapılmış olması şarttır. Asgari KV ile uyumsuzluğu sektörün önemli bir konusudur ve müteahhitlik projelerinde nakit akışı planlamasında dikkate alınmalıdır.