KVK Madde 5/1-g — Yurt Dışı Şube Kazançları İstisnası

---

1. Yasal Dayanak

5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu Madde 5/1-g:

Kanun Maddesi

Kurumların yurt dışında bulunan iş yerleri veya daimi temsilcileri aracılığıyla elde ettikleri ve aşağıdaki şartları taşıyan kurum kazançları: Doğduğu ülke vergi kanunları uyarınca en az %15 oranında gelir ve kurumlar vergisi benzeri toplam vergi yükü taşıması; elde edildiği hesap dönemine ilişkin yıllık kurumlar vergisi beyannamesinin verilmesi gereken tarihe kadar Türkiye''ye transfer edilmiş olması.

---

2. İstisnanın Amacı

Türk kurumlarının uluslararası ticaret ve hizmet faaliyetlerini genişletmesi için yurt dışı şube/daimi temsilcilik yapılarının vergisel olarak desteklenmesi amaçlanmıştır. Bu istisna, çifte vergilendirmeyi önler ve Türk kurumlarının yurt dışı operasyonel kazançlarını rekabetçi koşullarda Türkiye''ye transfer edebilmesini sağlar.

Bilgi

KVK 5/1-b yurt dışı iştirak (sermaye yatırımı), KVK 5/1-g yurt dışı şube (doğrudan operasyon) içindir. İkisi farklı yapılardır.

---

3. Yararlanma Şartları

Şart 1: Yurt Dışı İş Yeri veya Daimi Temsilcilik

Yurt dışında gerçek anlamda işletme faaliyeti yürüten şube, irtibat ofisi, daimi temsilcilik, sabit iş yeri olmalı. Sadece adres niteliğinde paravan yapılar kabul edilmez.

Şart 2: %15 Asgari Vergi Yükü

İş yerinin bulunduğu ülkede kazanca isabet eden vergi yükü en az %15 olmalı. Bu efektif (fiili) vergi yüküdür, nominal değil.

Şart 3: Beyanname Süresinde Türkiye''ye Transfer

Kazanç, doğduğu hesap dönemine ait yıllık KV beyannamesinin verilmesi gereken tarihe kadar Türkiye''ye transfer edilmiş olmalı (genelde takip eden yılın 30 Nisan''ı).

---

4. Gerçek Hayat Örnekleri

Örnek 1 — Almanya Şubesi (Tipik Senaryo)

Durum: (KL) Mühendislik A.Ş., Almanya''da bir şube açmış ve 2025 yılında danışmanlık hizmetlerinden 5.000.000 EUR kâr elde etmiştir. Almanya''da yaklaşık %30 birleşik vergi (KSt + Gewerbesteuer) ödenmiştir. Net kâr 3.500.000 EUR Şubat 2026''da Türkiye''ye transfer edilmiştir.

Vergisel Sonuç: 3.500.000 EUR (TL karşılığı yaklaşık 140.000.000 TL) tamamen istisnaya konu edilir.

Örnek 2 — Singapur Bölgesel Hizmet Şubesi (Düşük Vergi Yükü)

Durum: (MN) IT A.Ş., Singapur''da bir bölgesel teknoloji hizmet şubesi açmış ve özel teşvik kapsamında %5 efektif vergi ödemiştir.

Tehlike

Singapur normalde %17 nominal KV uygular ancak bu şube özel teşvik nedeniyle %5 efektif vergi yükü taşımaktadır. %15 şartı SAĞLANMAMIŞTIR. İstisna UYGULANAMAZ. Tüm kazanç Türkiye''de normal KV''ye tabidir.

Örnek 3 — BAE Şubesi (Sıfır Vergi)

Durum: (OP) İnşaat A.Ş., Dubai''de proje şubesi açmıştır. BAE Free Zone yapısı dolayısıyla %0 vergi ödenmiştir.

Tehlike

%15 vergi yükü hiç sağlanmamıştır. İstisna UYGULANAMAZ. Yurt dışı şube kazancı tam KV''ye tabi olur. Yeni %9 BAE Federal KV''si bile yetersizdir.

Örnek 4 — Geç Transfer

Durum: (QR) Tekstil A.Ş.''nin Romanya şubesi 2025 yılında 1.500.000 EUR kâr etmiş, ancak transfer Mayıs 2026''da yapılmıştır (KV beyanname süresi 30 Nisan''ı geçmiştir).

Tehlike

Transfer süresi ihlal edilmiştir. İstisna UYGULANAMAZ. 1.500.000 EUR ticari kazanca dahil edilip tam KV''ye tabidir. (Romanya''da ödenen vergi mahsup edilebilir — ÇVÖA çerçevesinde.)

Örnek 5 — Çoklu Ülke Şubesi

Durum: (ST) Müteahhitlik A.Ş.''nin 3 yurt dışı şubesi var:

Başarılı

Her şube için şartlar AYRI AYRI değerlendirilir. Bir şube şartları sağlamasa diğerleri etkilenmez. Kazakistan şubesi kazancı tam KV''ye tabidir, diğer ikisi tam istisnadır.

Örnek 6 — Yurt Dışında Vergi Ödenmemiş Olsa Bile

Durum: (UV) A.Ş.''nin Polonya şubesi yıl içinde zarar etmiş; bir önceki yıldan birikmiş kazançtan kâr dağıtımı yapmıştır.

Dikkat

Yurt dışı şube kazancı, kazancın doğduğu yılın vergi yüküne bakılarak değerlendirilir. Önceki yıllarda %15''i sağlayan kazançlardan yapılan transferler de istisnaya konu edilebilir.

---

5. Muhasebe Kayıtları

Şube Kazancının Ana Şirkete Konsolidasyonu

TARİH: 31.12.2025 (Yıl sonu konsolidasyon)

136 DİĞER ÇEŞİTLİ ALACAKLAR (Şube hesabı)   3.500.000 EUR × 33 = 115.500.000,00
   679 OLAĞAN DIŞI GELİR — Yurt Dışı Şube Kazancı                115.500.000,00

Almanya şubesi yıl sonu kazancı tahakkuku

Transfer Tarihi

TARİH: 28.02.2026 (Transfer, kur 34 TL)

102 BANKALAR                              119.000.000,00
   136 DİĞER ÇEŞİTLİ ALACAKLAR                115.500.000,00
   646 KAMBİYO KÂRLARI                          3.500.000,00

Şube kazancı Türkiye''ye transferi + kur farkı

Bilgi

Kur farkı KVK 5/1-g istisnası dışındadır. Sadece esas şube kazancı istisnaya konu edilir.

---

6. Beyannamede Gösterilme

KV BEYANNAMESİ

Ticari Bilanço Kârı                  : 200.000.000 TL
(679 ve 646 hesapları dahildir)

İndirimler:
(-) KVK 5/1-g: Yurt Dışı Şube        : (115.500.000) TL
(Sadece esas şube kazancı, kur farkı hariç)

Vergiye Tabi Matrah                  : 84.500.000 TL
Kurumlar Vergisi (%25)               : 21.125.000 TL

---

7. Asgari Kurumlar Vergisi ile İlişkisi

Dikkat

KVK 5/1-g istisnası asgari kurumlar vergisi matrahından DÜŞÜLEMEZ. 5/1-b ile aynı kısıtlama. Türkiye''de döviz olarak gelen ama vergisiz olarak kabul edilen bu tür kazançlarda asgari KV önemli bir etkidir.

---

8. KVK 5/1-b ile Karşılaştırma

---

9. Sık Yapılan Hatalar

1. Vergi yükünü nominal oran üzerinden hesaplamak — Efektif şart
2. Şube zararını ana şirket kârından düşmek — Yurt dışı şube zararının mahsubu farklı kurallara tabi
3. Transfer süresi atlamak — En sık ihlal edilen şart
4. Kambiyo kârını da istisnaya dahil etmek — Sadece esas kazanç
5. Free Zone şubelerinde istisna uygulamaya çalışmak — Genelde vergi yükü yetersiz

---

10. Sonuç

Sonuç

KVK 5/1-g, Türk şirketlerinin yurt dışı operasyonel faaliyetlerini destekleyen güçlü bir istisnadır. Ancak %15 efektif vergi yükü şartı, vergi cenneti veya düşük vergili rejimlerdeki şubeleri kapsam dışı bırakır. Transfer süresi de oldukça kritiktir — beyanname süresinden bir gün geç bile yapılan transfer istisnayı tamamen ortadan kaldırır. Operasyonel yapı kurulurken hedef ülkenin vergisel rejimi ve nakit akışı planlaması titizlikle tasarlanmalıdır.