Küçükbaş hayvancılık yatırımı ya da işletme kredisi düşünen bir üretici için en önemli metin, Ziraat Bankası ve Tarım Kredi Kooperatiflerinin vereceği Hazine faiz destekli kredinin dayanağı olan 8039 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı. Karar 29.12.2023 tarihli, 30.12.2023 tarihli ve 32415 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı, 01.01.2024'te yürürlüğe girdi. Kararın ilk metni Resmî Gazete'de, güncel (konsolide) metni mevzuat.gov.tr'de yer alıyor. Aşağıdaki rakamların hepsi bu iki metne dayanıyor (07.11.2026 itibarıyla).
Kısaca: küçükbaş hayvancılıkta Bankanın cari tarım kredisi faizinden %75 standart indirim var. Üst limit 50.000.000,00 TL. Kararın uygulama dönemi 31.12.2026'da bitiyor. 01.01.2026'dan geçerli olan ve 15.02.2026'da yeniden yazılan vergi ve SGK borcu şartı da başvuruyu doğrudan etkiliyor.
Rakamlar
Kalem | Karardaki hüküm |
|---|---|
Kredi veren kurumlar | T.C. Ziraat Bankası A.Ş. ve Türkiye Tarım Kredi Kooperatifleri |
Küçükbaş hayvancılık, yatırım kredisi indirimi | %75 (standart) |
Küçükbaş hayvancılık, işletme kredisi indirimi | %75 (standart) |
Kredi üst limiti | 50.000.000,00 TL |
Uygulanabilecek en yüksek indirim (özellikli kriterler dahil) | %100 |
Uygulama dönemi | 01.01.2024 – 31.12.2026 (bu tarihler dahil) |
Vergi/SGK borcu için ödenen tutarın faizine Hazinece sağlanan indirim oranı (m.3/25) | %25 |
Borç ödemesi için bankanın ödeyebileceği yıllık toplam | 300.000,00 TL |
Özellikli kriterler: %75'in üzerine çıkmak
EK-1'de küçükbaş hayvancılık satırının altında standart indirime eklenen kalemler var. Toplam yine %100'ü aşamıyor.
Özellikli kriter | Yatırım kredisi (puan) | İşletme kredisi (puan) |
|---|---|---|
Planlı üretim | 20 | 20 |
Sözleşmeli üretim | yok | 15 |
Atıl işletme alımı | 10 | yok |
Kendi yemini üretme / mera kullanımı | yok | 5 |
Kadın çiftçi/girişimci ve/veya genç çiftçi/girişimci (40 yaş ve altı) | 15 | 15 |
Yenilenebilir/atık enerji kullanımı | 5 | 5 |
Bakanlık ıslah programlarından elde edilen koç/teke alımı/kullanımı | 5 | 5 |
Organize tarım bölgesi yatırımları | 15 | 15 |
Birinci derecede tarımsal amaçlı örgüt | 10 | 10 |
Mevzuat ne diyor
Dönem ve indirim mantığı (Karar m.3/1)
"[...] Banka ve TKK tarafından, Bankaca tarım kredilerine uygulanmakta olan cari faiz oranlarından, kredi konuları itibarıyla EK-1'de belirtilen oranlarda indirim yapılmak ve kredi üst limitleri aşılmamak suretiyle, 1/1/2024-31/12/2026 tarihleri arasında (bu tarihler dâhil) Hazine faiz destekli tarım kredisi kullandırılabilir."
8039 sayılı Karar, m.3, f.1 · mevzuat.gov.tr konsolide metin · Resmî Gazete 30.12.2023, 32415
Banka, tarım kredilerinde uyguladığı cari faizi esas alıyor, indirim oranı o faizden düşülüyor. Standart %75'te faizin tamamı silinmiyor; özellikli kriterlerle indirim %100'e kadar çıkabiliyor. Faiz farkı (gelir kaybı) Karar m.5'e göre Hazine bütçesindeki ödenekten karşılanıyor.
Tahsis tarihi önemli (Karar m.3/16)
"[...] 1/1/2024-31/12/2026 tarihleri arasında (bu tarihler dâhil) tahsis edilecek kredilere bu Karar hükümleri uygulanır."
8039 sayılı Karar, m.3, f.16 · mevzuat.gov.tr konsolide metin
Burada ölçüt tahsis tarihi. Kredinin 2026 sonuna kadar tahsis edilmesi gerekiyor. 2026'dan sonra bu Karar kapsamında yeni bir dönem için başka bir düzenleme yapılıp yapılmayacağı belli değil.
Küçükbaş hayvancılık satırı (EK-1)
EK-1 tablosunda satır şöyle: KÜÇÜKBAŞ HAYVANCILIK, yatırım kredisi 75, işletme kredisi 75, kredi üst limiti 50.000.000 TL.
Limit güncellemesi 2026'da uygulanmıyor (Geçici Madde 1)
Karar m.3/11'e göre üst limitler her yıl Tarımsal Girdi Fiyat Endeksi'ne göre revize edilir. Fakat 9567 sayılı Kararla eklenen geçici madde bunu durdurmuş:
"3 üncü maddenin on birinci, on ikinci ve on üçüncü fıkraları 1/1/2025-31/12/2026 tarihleri arasında uygulanmaz."
8039 sayılı Karar, Geçici Madde 1 (9567 sayılı Kararla eklenmiş, 10524 sayılı Kararla tarih değiştirilmiş) · mevzuat.gov.tr konsolide metin
Bu yüzden 2026'da küçükbaş için EK-1'deki 50.000.000,00 TL geçerli. Endeks artışı bu limite yansımıyor.
Vergi ve SGK borcu şartı (Karar m.3/25, 10953 sayılı Kararla değişik)
"Bu Karar kapsamında kredi kullandırılacak faydalanıcılar için kredi kullandırımı sırasında en çok 15 gün öncesine kadar bir tarihte alınmış yazı ile belgelendirilecek şekilde, vergi dairelerine 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 22/A maddesi kapsamında vadesi geçmiş borcu ile sosyal güvenlik prim borcu bulunmaması veya borcun yeniden yapılandırılmış/taksitlendirilmiş olması ve yapılandırmanın/taksitlendirmenin bozulmamış olması şartı aranır. Bu şartın sağlanamaması durumunda söz konusu borcun Hazine faiz desteği ile sağlanan kredinin azami %25'ine denk gelecek tutarı öncelikli olarak kişi adına Banka ve TKK tarafından ilgili tahsil dairelerine hesaben yatırılır. Bu kapsamda Banka ve TKK tarafından tahsil edilecek tutar kredi büyüklüğü fark etmeksizin her halükârda 1 yıl içerisinde toplam 300.000 TL'yi aşamaz. [...]"
8039 sayılı Karar, m.3, f.25 · mevzuat.gov.tr konsolide metin · değişiklik: Resmî Gazete 15.02.2026, 33169 (Karar 10953)
Pratikte şu demek: vadesi geçmiş vergi borcu ya da SGK prim borcu olan ve borcunu yapılandırmamış bir üretici şartı sağlamış sayılmıyor. Bu durumda hüküm şöyle işliyor: borcun, Hazine faiz destekli kredinin en fazla %25'ine denk gelen tutarı önce banka tarafından tahsil dairesine yatırılıyor, bu ödemeden sonra üretim konusuna ilişkin kredi kullandırılıyor. Bankanın bu yolla tahsil edeceği tutar bir yıl içinde toplam 300.000,00 TL'yi geçemiyor. Borcun bu tutarı aşan kısmı için hükümde ayrı bir düzenleme görünmüyor; bu kısmın nasıl ele alınacağını bankadan teyit edin.
"Temel Hayvansal Üretim ve Temel Bitkisel Üretim konularında, tamamı ayni ve 400.000 TL'ye kadar olan kredi kullandırımları için 31/12/2026 tarihine kadar (bu tarih dâhil) yirmibeşinci fıkrada yer alan şartlar aranmaz."
8039 sayılı Karar, m.3, f.26 (10953 sayılı Kararla eklenmiş) · mevzuat.gov.tr konsolide metin
Bu muafiyet "Temel Hayvansal Üretim" başlığı için yazılmış. EK-1'de küçükbaş hayvancılık ayrı bir başlık. Bir üreticinin hangi başlığa girdiğini bankanın değerlendirmesi belirliyor (aşağıda tebliğ m.12). Hüküm metninden bu muafiyetin küçükbaş başlığındaki krediler için de geçerli olduğu anlaşılmıyor; bankadan teyit edin.
Kimler başvurabilir / şartlar
Hayvancılık işletmesinde kredi şartlarını Tarım ve Orman Bakanlığının 1 Mayıs 2024 tarihli ve 32533 sayılı Resmî Gazete 2024/15 sayılı Uygulama Esasları Tebliği belirliyor. Karar m.3/15 teknik ölçütleri bu tebliğe bırakmış durumda. Küçükbaş maddesi (m.7):
"Kararlar kapsamında küçükbaş hayvancılık üretim konusunda kredi/ finansmandan yararlanabilmek için küçükbaş hayvan yetiştiriciliğinde; faydalanıcıların koyunda en az iki yüz elli baş, keçide en az yüz baş kapasiteye sahip işletme kurmaları ya da mevcut kapasitelerini belirtilen kapasitelere veya üzerine çıkarmaları, küçükbaş hayvan besiciliğinde ise iki yüz elli baş ve üzeri kapasitede besi işletmesi kurmaları veya işletme kapasitesini iki yüz elli baş ve üzerine çıkarmaları gerekir."
2024/15 sayılı Tebliğ, m.7, f.1 · Resmî Gazete 01.05.2024, 32533
Şart | Tebliğdeki ölçü |
|---|---|
Koyun yetiştiriciliği, asgari kapasite | 250 baş |
Keçi yetiştiriciliği, asgari kapasite | 100 baş |
Küçükbaş besiciliği, asgari kapasite | 250 baş |
Yetiştiricilikte dişi hayvan yaşı (HBS kayıtlı) | 6–24 ay |
Besicilik için erkek hayvan yaşı (HBS kayıtlı) | en az 3 ay |
Damızlık koç/teke oranı | 25 koyun/keçi için 1 hayvan (12–24 ay, HBS kayıtlı) |
Kapasiteyi karşılamayan işletmeler için tebliğ m.12 var:
"Temel hayvansal üretim konu başlığı altında, Kararlarda belirtilen hayvansal üretim konularında (su ürünleri dahil) yer almakla birlikte; ilgili konu başlığı altında belirtilen kapasite, ırk ve yaş şartı gibi teknik kriterleri taşımayan hayvansal üretim ve Kararlarda belirtilmeyen diğer hayvansal üretim konularında faaliyet gösteren faydalanıcıların kredi/finansman talepleri Katılım Bankası, Banka ve TKK tarafından değerlendirilir. [...]"
2024/15 sayılı Tebliğ, m.12, f.1 · Resmî Gazete 01.05.2024, 32533
Yani 250 baş koyun şartını sağlamayan küçük bir sürü, %75 indirimli küçükbaş başlığında değil, "temel hayvansal üretim" başlığında değerlendiriliyor. Bu başlığın EK-1'deki limiti 10.000.000,00 TL. 300.000,00 TL'ye kadar olan kredilerde indirim %100, 300.000,00 TL'nin üzerindeki kredilerde %50. Karar m.3/7'ye göre bu başlıkta indirim oranlarından kredi tutarına göre kademeli yararlanılabiliyor.
Kayıt şartı da var. Karar m.3/2'ye göre işletme kredisinde kredi kullandırımı sırasında, Bakanlığın Hayvancılık Bilgi Sistemi, Koyun Keçi Bilgi Sistemi gibi kayıt sistemlerine kayıtlı olmak esas.
Not: 2024/15 sayılı Tebliğin metni Resmî Gazete'nin 01.05.2024 tarihli sayısında, güncel hâli mevzuat.gov.tr'de yayımlı. 07.11.2026 itibarıyla güncel metinde değişiklik işareti yok; m.7 ve m.12 Resmî Gazete metniyle aynı.
Takvim
Tarih | Olay | Kaynak |
|---|---|---|
29.12.2023 | 8039 sayılı Karar tarihi | |
30.12.2023 | Resmî Gazete'de yayım (32415) | |
01.01.2024 | Karar yürürlüğe girdi (m.8) | |
01.05.2024 | Uygulama Esasları Tebliği (2024/15) yayımlandı (32533) | |
07.03.2025 | 9567 sayılı Kararın yayımı (32834): m.3/7, m.3/25 (01.01.2026'dan geçerli), m.6, m.7 ve Geçici Madde 1 değişiklikleri | |
24.10.2025 | 10519 sayılı Kararın yayımı (33057): m.3/7, m.3/9 ve EK-1 (yayımından itibaren kullandırılacak finansmanlara), m.3/25 ve m.5 (01.01.2026'dan), Geçici Madde 1 (24.10.2025'ten) değişiklikleri | |
30.10.2025 | 10524 sayılı Kararın yayımı (33062): m.3 ve m.5 (01.01.2026'dan), Geçici Madde 1'de "31/12/2025" yerine "31/12/2026" (30.10.2025'ten) | |
15.02.2026 | 10953 sayılı Kararın yayımı (33169): m.3/25 değişti, m.3/26 ve m.3/27 eklendi | |
31.12.2026 | Tahsis döneminin son günü; m.3/26 muafiyetinin son günü |
Karar tarihi ile Resmî Gazete tarihi ayrı: 8039 29 Aralık 2023'te karara bağlandı, ertesi gün yayımlandı. Mevzuat.gov.tr değişiklik tablosuna göre 9567 için karar tarihi 6.3.2025, Resmî Gazete tarihi 7.3.2025; 10519 için 23.10.2025 ve 24.10.2025; 10524 için 29.10.2025 ve 30.10.2025; 10953 için 14.2.2026 ve 15.2.2026.
Dikkat edilmesi gerekenler
- Süre 2026 sonunda bitiyor. Karar hükümleri 31.12.2026'ya kadar tahsis edilecek kredilere uygulanıyor. Başvuruyu yıl sonuna sıkıştırmak risk. Banka değerlendirmesi, belge toplama ve vergi/SGK yazısı zaman alır.
- Borç belgesi 15 günlük. Vergi ve SGK prim borcu durumu, kredi kullandırımı sırasında en çok 15 gün öncesine kadar bir tarihte alınmış yazıyla belgelendirilmeli (m.3/25). Yazıyı kullandırım tarihinden çok önce almayın.
- %75 faiz oranı değil, indirim oranı. Ödeyeceğiniz faiz, Bankanın o günkü cari tarım kredisi faizinin %75 indirilmiş hali. Kredi faizi bankadan bankaya ve vadeye göre değişir; güncel faiz oranı için bankanıza başvurun; bu sayfada güncel oran verilmiyor.
- Sigorta zorunlu. Karar m.3/17'ye göre kredi konusu varlıkların (hayvan, ahır vb.) kredi tutarı üzerinden sigorta ettirilmesi gerekiyor.
- Başka kamu faiz desteğiyle çakışma. Karar m.6/5'e göre aynı konuda başka bir kamu kurumundan faiz/kâr payı desteği alanlara bu Karar kapsamında kredi kullandırılmıyor.
- Belge düzeni şartı. 9567 sayılı Kararla eklenen m.6/7'ye göre Gelir Vergisi Kanunu m.53/6 uyarınca belge düzeni yükümlülüklerine uymadığı tespit edilenler bu Karar kapsamında kredi kullanamıyor.
- Başlığı doğru seçin. Kapasite şartını karşılamıyorsanız başvuru "temel hayvansal üretim" başlığında değerlendirilir; indirim, limit ve nakdi/ayni kredi dağılımı farklı olur (tebliğ m.12).
Hazine arazisi üzerinde yatırım: irtifak hakkı
Yatırımı Hazine taşınmazı üzerinde yapmayı düşünenler için ayrı bir düzenleme var. Bu kredi kararının parçası değil, Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmeliğin hükmü:
"Hazinenin özel mülkiyetindeki taşınmazlar üzerinde Türk Medeni Kanununa göre en fazla kırkdokuz yıla kadar, oturma hakkı hariç olmak üzere irtifak hakkı kurulabilir. [...]"
Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmelik, m.76, f.1 · mevzuat.gov.tr
Aynı yönetmeliğin 79. maddesinin ikinci fıkrasında, tarım ve hayvancılık ile sanayi ve tersane yatırımı yapılmak amacıyla tesis edilen irtifak haklarında hasılat payı oranının binde bir olarak uygulandığı yazıyor. Hayvancılık için Hazine arazisi tahsisinde başka özel hükümler (örneğin mera mevzuatı) olup olmadığı ayrıca değerlendirilmelidir.
Sık sorulan sorular
Küçükbaş hayvancılık kredisinde faiz indirimi yüzde kaç?
8039 sayılı Kararın EK-1 tablosunda küçükbaş hayvancılık için hem yatırım hem işletme kredisinde standart indirim %75. Özellikli kriterlerle toplam indirim en fazla %100 olabilir.
Küçükbaş için kredi üst limiti kaç TL?
50.000.000,00 TL. Karar m.3/11'deki yıllık endeks revizyonu Geçici Madde 1 ile 01.01.2025 – 31.12.2026 arasında uygulanmadığı için 2026'da bu tutar geçerli.
Bu kredi için son tarih ne zaman?
Karar hükümleri 01.01.2024 – 31.12.2026 (bu tarihler dahil) arasında tahsis edilecek kredilere uygulanıyor.
Vergi veya SGK borcum varsa bu krediyi alabilir miyim?
Vadesi geçmiş vergi borcunuz (6183 sayılı Kanun m.22/A) ya da SGK prim borcunuz yoksa veya borç yapılandırılmışsa ve yapılandırma bozulmamışsa şart sağlanmış sayılıyor. Sağlanamıyorsa borcun, Hazine faiz destekli kredinin azami %25'ine denk gelen tutarı banka tarafından tahsil dairesine yatırılıyor ve ardından kredi kullandırılıyor. Bu tutar 1 yıl içinde toplam 300.000,00 TL'yi aşamıyor (m.3/25).
Kaç baş koyunum olmalı?
Tebliğ m.7'ye göre koyunda en az 250 baş, keçide en az 100 baş kapasite aranıyor. Altında kalan işletmeler "temel hayvansal üretim" başlığında değerlendiriliyor.
Kaynaklar
- Resmî Gazete, 30.12.2023, sayı 32415: Karar 8037, 8038, 8039 listesi
- Resmî Gazete 30.12.2023: 8039 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı (PDF)
- mevzuat.gov.tr: 8039 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı, konsolide metin (PDF)
- Resmî Gazete, 15.02.2026, sayı 33169: 10953 sayılı Karar
- Resmî Gazete, 01.05.2024, sayı 32533: Tarım ve Orman Bakanlığı, 2024/15 sayılı Tebliğ
- mevzuat.gov.tr: 2024/15 sayılı Tebliğ, güncel metin
- Resmî Gazete, 24.10.2025, sayı 33057: 10519 sayılı Karar
- mevzuat.gov.tr: Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmelik