GVK Geçici Madde 67 — Menkul Kıymet Stopajı (BIST İşlemleri Sistemi)
1. Yasal Dayanak
193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu Geçici Madde 67 (5281 sayılı Kanun ile 2006''da getirildi, 5527, 6111, 7338, 7491 ve sonraki kanunlarla uzatıldı):
Kanun MaddesiBankalar ve aracı kurumların, takvim yılının üçer aylık dönemleri itibarıyla, müşterilerinin hesaplarında yer alan menkul kıymetler ve diğer sermaye piyasası araçlarının alım satımına aracılık etmek suretiyle elde ettikleri kazançlar, mevduat, kâr payı, repo gelirleri ile diğer her türlü menkul kıymetlerin geri alım veya satım taahhüdü ile elde edilenler tevkifata tabi tutulur.
UyarıSürelilik: Geçici 67 başlangıçta sınırlı süreli düzenlenmiş, ancak defalarca uzatılmıştır. 2025 sonu / 2026 sonuna kadar yürürlükte olduğu kabul edilir. Cumhurbaşkanı Kararıyla daha da uzatılabilir.
2. Konu ve Önemi
GVK Geçici 67, Türk sermaye piyasasının vergisel altyapısını oluşturur. Bireysel ve kurumsal yatırımcıların menkul kıymet işlemlerini:
- Stopaj sistemiyle vergilendirir (kaynaktan kesinti)
- Yıllık beyanname yükümlülüğünü kaldırır
- Vergi süreçlerini basitleştirir
BaşarılıBu sistem olmasa, her küçük yatırımcı yıllık beyanname vermek zorunda kalırdı. Geçici 67 ile milyonlarca yatırımcı vergi süreciyle uğraşmaz — aracı kurumlar otomatik stopaj keser, yatırımcı kalan tutarı net olarak alır.
3. Stopaj Kapsamına Giren Kazançlar
3.1 Hisse Senedi Alım-Satım Kazançları
| Hisse Türü | Stopaj Oranı (2025) |
|---|---|
| BIST''te işlem gören hisse senedi alım-satım kazancı | %0 (sıfır) |
| BIST dışı hisse senedi (özel anlaşma) | %10 |
| Kar payı (temettü) — halka açık şirket | %15 (genelde) |
BaşarılıBIST''te işlem gören hisse senetlerinin alım-satım kazançları SIFIR STOPAJA tabidir. Yani bireysel yatırımcı için BIST işlemleri pratik olarak vergisiz durumdadır. Bu, Türk borsasını cazip kılan en büyük teşviklerden biridir.
3.2 Tahvil ve Bono Faiz Gelirleri
| Araç | Stopaj Oranı |
|---|---|
| Devlet İç Borçlanma Senedi (DİBS, hazine tahvili) | %10 |
| Hazine kira sertifikası (sukuk) | %10 |
| Özel sektör tahvili | %15 |
| Eurobond (yabancı para) | %0 |
3.3 Yatırım Fonu ve Ortaklığı Kazançları
| Tür | Alım-Satım | Kâr Payı |
|---|---|---|
| Hisse senedi yatırım fonu | %10 | %10 |
| Tahvil ve bono fonu | %10 | %10 |
| Para piyasası fonu | %10 | %15 |
| Borsa yatırım fonu (BYF/ETF) | %0 | %10 |
| Emeklilik yatırım fonu (BES) | İstisna (BES rejimi ayrı) | İstisna |
3.4 Repo Gelirleri ve Mevduat Faizleri
| Araç | Stopaj |
|---|---|
| TL mevduat (vade < 6 ay) | %15 |
| TL mevduat (6 ay - 1 yıl) | %10 |
| TL mevduat (≥ 1 yıl) | %7 (azaltılmış) |
| Döviz mevduat | %10-20 (vadeye göre) |
| Repo gelirleri | %15 |
| KKM (Kur Korumalı Mevduat) | İstisna (KVK Geç. 14 ile bağlantılı) |
3.5 Vadeli İşlem ve Opsiyon Sözleşmeleri
- BIST VİOP işlemleri: %0 stopaj (hisse senedi temelli)
- Diğer türev: %10
4. Sistem Nasıl Çalışır?
4.1 Aracı Kurum Süreci
Yatırımcı → Aracı Kurum → 3 Ayda Bir Stopaj Hesabı
↓ ↓
Alım-satım yapılır GİB''e ödenir
↓ ↓
Net kazanç hesaplanır Yatırımcıya net kazanç
kalır
4.2 Stopaj Periyodu
- Üçer aylık dönemler: 31 Mart, 30 Haziran, 30 Eylül, 31 Aralık
- Her dönem sonunda aracı kurum stopaj matrahını hesaplar
- Stopaj GİB''e takip eden ayın 23''üne kadar ödenir
4.3 Zarar Mahsubu
BaşarılıAynı dönem içindeki alım-satım zararları kazançlardan mahsup edilir. Önemli avantaj.
Ancak farklı dönemler arası mahsup için yıllık beyanname vermek gerekir. Sadece stopaj sistemi içinde kalıyorsanız 3 aylık dönem dışına çıkamazsınız.
4.4 Aracı Kurumların Yükümlülükleri
- Stopaj matrahı hesabı
- 3 aylık beyanname (GİB''e)
- Yıllık özet bildirim
- Müşteriye stopaj raporu
5. Beyan vs. Stopaj Seçimi
DikkatBazı durumlarda yıllık beyanname vermek daha avantajlı olabilir. Özellikle: - Yıl içinde önemli zararınız varsa (zararı kazançtan mahsup için) - Düşük gelir diliminde iseniz (stopaj sabit %10/15 ama beyanda artan oran %0-%40) - Birden fazla aracı kurumdan işlem yapıyorsanız (mahsup için)
Beyan seçeneği genelde sadece YIL İÇİNDE ÖNEMLİ ZARAR varsa kullanılır.
6. Gerçek Hayat Örnekleri
Örnek 1 — Klasik BIST Yatırımcısı
Durum: (A), 2025 yılında BIST''te aktif olarak hisse senedi alım-satımı yapmıştır:
- Q1 kazancı: 200.000 TL
- Q2 zararı: 50.000 TL
- Q3 kazancı: 150.000 TL
- Q4 kazancı: 100.000 TL
| Dönem | Kazanç | Stopaj (%0) |
|---|---|---|
| Q1 | 200.000 | 0 |
| Q2 | (50.000) | 0 (zarar yok stopaj) |
| Q3 | 150.000 | 0 |
| Q4 | 100.000 | 0 |
| Toplam | 400.000 | 0 |
BaşarılıBIST hisse senedi alım-satım kazancı %0 stopaja tabi. (A) yıl içinde 400.000 TL kazanç elde etmiş ve hiç vergi ödememiştir. Yıllık beyan da gerekmez.
Örnek 2 — Hisse Senedi Temettü Geliri
Durum: (B), İş Bankası hisselerinden 50.000 TL temettü almıştır. Banka stopaj kesmiştir.
Brüt temettü: 50.000 TL
Stopaj (%15): 7.500 TL
Net: 42.500 TL
BaşarılıStopaj kesilmiş + tutar 330k altı → yıllık beyan gerekmez.
Örnek 3 — Yatırım Fonu Kazancı
Durum: (C), bir hisse senedi yatırım fonunun katılma belgesini bir yıl elinde tutmuş, fonun değer artışından 100.000 TL kazanç elde etmiştir.
Kazanç: 100.000 TL
Stopaj (%10): 10.000 TL
Net: 90.000 TL
Örnek 4 — TL Mevduat Faizi
Durum: (D), 1 yıl vadeli TL mevduat hesabından 200.000 TL faiz almıştır.
Brüt faiz: 200.000 TL
Stopaj (1 yıl ve üzeri, %7): 14.000 TL
Net: 186.000 TL
BaşarılıUzun vadeli mevduata daha düşük stopaj uygulanır — tasarruf teşviki.
Örnek 5 — DİBS (Devlet Tahvili) Faizi
Durum: (E), 1 milyon TL''lik 2 yıl vadeli devlet tahvilinden 250.000 TL yıllık faiz almıştır.
Brüt faiz: 250.000 TL
Stopaj (%10): 25.000 TL
Net: 225.000 TL
Örnek 6 — Birden Fazla Aracı Kurum Zarar Senaryosu
Durum: (F), iki aracı kurumdan işlem yapmış:
- Aracı Kurum 1: 500.000 TL kazanç → stopaj 0 (BIST hisse)
- Aracı Kurum 2: 200.000 TL zarar (BIST dışı, %10 stopaja tabi)
BilgiStopaj sistemi içinde kalırsa, zararlar farklı aracı kurumlar arasında otomatik mahsup edilmez. Eğer (F) bunu mahsup etmek isterse yıllık beyanname seçeneği seçer. Hem kazancı hem zararı beyana dahil eder.
Örnek 7 — Tam İstisna: KKM
Durum: (G), KKM hesabından yıl içinde 150.000 TL faiz + 80.000 TL Hazine destek farkı kazanmıştır.
BaşarılıKVK Geç. 14 ile bağlantılı olarak KKM kazançları stopaj sisteminin dışındadır — tam istisna. (G) 230.000 TL''yi net olarak alır.
Örnek 8 — Yurt Dışı Brokerdan İşlem
Durum: (H), Apple, Tesla gibi yabancı hisse senetlerini bir yurt dışı brokerda (Interactive Brokers, eToro) işlemiştir.
TehlikeYurt dışı broker stopaj kesemez. Bu durumda yatırımcı yıllık gelir vergisi beyannamesi vermek zorundadır. Yurt dışı kazançlar Türkiye''de beyan edilir; varsa ÇVÖA uyarınca yurt dışında ödenen vergi mahsup edilir.
Örnek 9 — VIOP İşlemleri
Durum: (I), BIST VIOP''ta hisse senedi endeksi vadeli işlem sözleşmelerinden 300.000 TL kazanç elde etmiştir.
BaşarılıVIOP hisse senedi temelli işlemler için stopaj oranı %0. Tam vergisiz.
Örnek 10 — Bireysel Emeklilik (BES) Geri Ödemesi
Durum: (J), 15 yıllık BES birikimini emeklilik şartlarını sağlayarak almıştır.
BaşarılıBES emeklilik ödemesi stopaj sistemi dışındadır — kendine özel %3,75 stopaj rejimine tabidir (emeklilik şartlarını sağlayanlar için). Erken çıkışta daha yüksek oranlar uygulanır.
7. Stopaj Oranları Özet Tablosu — 2025 ve 2026
| Araç | 2025 Stopaj | 2026 Stopaj |
|---|---|---|
| BIST hisse senedi alım-satım kazancı | %0 | %0 |
| BIST dışı hisse senedi kazancı | %10 | %10 |
| Halka açık AŞ kâr payı (temettü) | %15 | %15 |
| Devlet tahvili faizi (DİBS) | %10 | %10 |
| Hazine kira sertifikası (sukuk) | %10 | %10 |
| Özel sektör tahvili faizi | %15 | %15 |
| Mevduat faizi (≥ 1 yıl, TL) | %7 | %7 |
| Mevduat faizi (TL, < 1 yıl) | %10-15 | %10-15 |
| Hisse senedi yatırım fonu | %10 | %10 |
| Borsa yatırım fonu (BYF/ETF) | %0 / %10 | %0 / %10 |
| VIOP hisse senedi endeks | %0 | %0 |
| KKM Kazançları | İstisna (Geç. 14) | İstisna (Geç. 14) |
BilgiStopaj oranları 2025 ve 2026 yıllarında Cumhurbaşkanı Kararı ile değiştirilmemiştir. Sistem aynen devam etmektedir. Ancak bu oranlar yıl içinde idari kararla revize edilebilir; resmi tebliğler takip edilmelidir.
DikkatStopaj oranları yıllık olarak Cumhurbaşkanı Kararı ile değişebilir. Yıl başlangıcında ve önemli ekonomik gelişmelerden sonra kontrol edilmelidir.
8. Sık Yapılan Hatalar
- BIST''de kazancı yine de beyan etmek — Gereksiz
- Yurt dışı brokerdaki işlemleri beyan etmemek — Zorunlu
- Stopaj sistemi içinde dönemler arası mahsup yapamadığını fark etmemek
- KKM kazancı için stopaj/vergi hesabı yapmak — İstisna
- Zarar olan yıllarda stopaj iadesi alabileceğini düşünmek — Beyan seçimi gerekir
- Yatırım fonu vs. Yatırım ortaklığı (GYO/GSYO) ayrımını atlamak
- Vadeli mevduatın vade kategorisini yanlış belirlemek
9. Sonuç
SonuçGVK Geçici 67, Türk sermaye piyasasının vergisel basitleştirme aracıdır. BIST hisse senedi alım-satım kazançları %0 stopaja tabi olduğundan bireysel yatırımcılar pratikte vergisiz işlem yapar. Diğer araçlar için stopaj oranları %7-%15 arasında değişir; mevduatın vadesi uzadıkça oran düşer (uzun vadeli tasarruf teşviki). KKM''nin stopaj sistemi dışı kalması KVK Geç. 14 ile uyumludur. Yıllık beyanname genelde gereksizdir; sadece zarar mahsubu veya yurt dışı işlem durumlarında beyan tercih edilebilir. Sistem 2025/2026 sonuna kadar yürürlüktedir; Cumhurbaşkanı Kararı ile uzatılması beklenmektedir.